Ακρίδες

 

   Οι ακρίδες αποτελούν ένα από τα πιο καταστροφικά έντομα για τη γεωργία. Όταν εμφανίζονται σε μεγάλους αριθμούς, σχηματίζουν σμήνη που μπορούν μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα να καταστρέψουν ολόκληρες καλλιέργειες. Τρέφονται με φύλλα, βλαστούς και καρπούς, αφήνοντας πίσω τους χωράφια χωρίς παραγωγή και προκαλώντας μεγάλες οικονομικές ζημιές στους αγρότες.

  Ιδιαίτερα τα παλαιότερα χρόνια, η καταπολέμησή τους ήταν εξαιρετικά δύσκολη. Οι γεωργοί δεν διέθεταν τα σύγχρονα φυτοπροστατευτικά μέσα ούτε την τεχνολογία που υπάρχει σήμερα για την έγκαιρη ανίχνευση και αντιμετώπιση των επιδρομών. Συχνά προσπαθούσαν να περιορίσουν και να εξολοθρεύσουν τις ακρίδες με απλά χειρωνακτικά και αυτοσχέδια μέσα. Ωστόσο, οι προσπάθειες αυτές ήταν και κουραστικές και δεν ήταν πάντα αποτελεσματικές, ιδιαίτερα όταν τα σμήνη ήταν πολύ μεγάλα.
   Η καταστροφή που προκαλούσαν είχε σοβαρές συνέπειες όχι μόνο για τους αγρότες αλλά και για ολόκληρες τοπικές κοινωνίες, καθώς η απώλεια της σοδειάς οδηγούσε σε έλλειψη τροφίμων και οικονομικές δυσκολίες. Σήμερα, χάρη στην επιστημονική έρευνα και στις σύγχρονες μεθόδους παρακολούθησης και καταπολέμησης, οι ζημιές μπορούν να περιοριστούν. Παρ’ όλα αυτά, οι ακρίδες εξακολουθούν να αποτελούν μια σοβαρή απειλή για τη γεωργική παραγωγή σε πολλές περιοχές του κόσμου.

   Μια απόφαση της Κοινότητας του 1927 μας δείχνει με τι σοβαρότητα και προνοητικότητα αντιμετώπιζαν τα καταστροφικά αυτά έντομα. Από τον Νοέμβριο έπαιρναν απόφαση και προετοιμάζονταν για την καταπολέμηση των ακρίδων, που θα εμφανίζονταν την άνοιξη και το καλοκαίρι. Πολλοί συγχωριανοί μας θυμούνται ακόμη την δεκαετία του 70 που ανάμεσα στις εργασίες της θεσμοθετημένης τότε προσωπικής εργασίας στην Κοινότητα, ήταν και ημερομίσθια για την καταπολέμηση της ακρίδας. Η διαδικασία ήταν απλή. Από τις προηγούμενες ημέρες οι κάτοικοι είχαν εντοπίσει  την περιοχή και τα χωράφια που αναπτύσονταν οι ακρίδες. Την ορισθείσα ημέρα μια  ομάδα προπορευόμενοι  ξεσήκωναν τις ακρίδες με βέργες και καλάμια για να τις εντοπίσουν και όταν αυτές κατακάθονταν οι συντρέχοντες με ψεκαστήρες χειρός τις ράντιζαν με ισχυρό εντομοκτόνο που είχε προμηθευτεί η Κοινότητα.

   Τέτοια εποχή οι ακρίδες ήταν στο απόγειό τους. Σήμερα όμως από ότι φαίνεται, προφανώς λόγω των πολλών ραντισμάτων ( κηπευτικά, δένδρα, αμπελοκαλλιέργειες κτλ.), τα σμήνη των ακρίδων έχουν εκλείψει και μόνο σποραδικά κάποιες μας θυμίζουν την ύπαρξή τους.

Φωτοαντίγραφα από το Βιβλίο Πρακτικών Κοινότητος Κλένιας; (Γενικά Αρχεία του Κράτους, Τμήμα ΓΑΚ Κορινθίας)

  

Πραξις  209-

 Ἐν Κλένιᾳ  σήμερον την 27ην τοῦ μηνός Νοεμβρίου τοῦ 

ἕτους 1927 ἡμέραν τῆς ἐβδομάδος Κυριακήν και ὧραν 6ην

μ.μ.συνελθόν τό διοικητικόν Συμβούλιον τῆς καθ’ἡμᾶς Κοινότητος

συγκείμενον ἐκ τῶν κάτωθι ὑπογεγραμμένων μελῶν εἰς συνε-

δρίασιν κατόπιν ἐπισήμου προσκλήσεως τοῦ κ. Προέδρου 

κοινοποιηθείσης ταύτης εἰς ἕνα ἕκαστον σύμβουλον, προς

συζήτησιν &ψήφισιν τῶν ὡς ἐστί ἐγγεγραμμένων και ἐν τῇ

ὑπ’ἀριθ.208 πράξεως τοῦ παρόντος βιβλίου θεμάτων ὡς ἀ-

                        κολούθως: 

  1ον. Περί πιστώσεως τῶν δραχμῶν (5.000) προς καταπολέμη-

σιν   τῆς ἀκρίδος

  2ον……………………………………………………………..

  3ον……………………………………………………………..

  4ον. Περί ἐγκρίσεως μισθοῦ γραμματέως Ἐπιτροπῆς ἀκριδοπλή-

                       κτων Κλένιας Νικολ.Μ.Καλαρά.-

                   Το Σῶμα ἀκούσας την πρότασιν τοῦ κ. Προέδρου 

Νικ. Ζεμπερλίγκου σχετικῶς διά τά ὡς εἴρισθαι ἐγγεγραμμένων ὧδε

                 θέματα και εὑρεθέν ἐν νομίμῳ ἀπαρτίᾳ και καλῶς σκε-

                  φθέν ἐπ’αὐτῶν ἀποφαίνεται.-

1. Ὡς προς το α΄ θέμα περί πιστώσεως τῶν (5.000) δρχ. διά

τήν καταπολέμησιν τῆς ἀκρίδος ἐγκρίνεται ὡς πίστωσις αὕτη, και

ἀκυρου.. τό ὑπ’αριθ. 40 χρηματ. ἕνταλμα συμφώνως  τῆς ὑπ’ ἀριθ’

                  15866/5-11-27 Δ/γῆς Νομαρχίας.

2ον……………………………………………………………..

   3ον………………………………………………………………

                  4ον Εἶτα ὁ κ. Πρόεδρος είσηγεῖται το Δ΄θέμα.

Ὡς προς το …….θέμα το Σώμα λαβών ὑπ’ ὅψιν τοῦ

Νόμου 512 ἅρθρου 2 (περί συμπληρώσεως κ΄τροποποιήσεως νόμων 

.             ...τῆς Φυτοπαθολογικῆς Ὑπηρεσίας)12-5-1926 ὁριζόμενου ἐκμίσθιου γραμ-

                  ματέως τοπικῆς ἐπιτροπής άναβιβάζεται εἰς δραχμάς ἑκατόν,

  ἐγκρίνομεν μισθόν (τοῦ ὡς ἀνω ρηθέντος διαγράφ. 3. λέξεις.) ἐπί μῆ-

                  να έν ὅλῳ δύο κ΄ ἡμίσεωςτούτου τοῦ ὡς γραμματέως ἐκτελοῦν-

                  τος ὑπηρεσίαν ὡς τῇ Ἐκτελεσ. Ἐπιτροπῇ Καταπολεμήσεως 

                   άκρίδων, Νικολάου. Μ. Καλαρά κατοίκου ἐνταῦθα.-

5ον ………………………………………………………………..

      Άναγνώσθησαν τά πρακτικά καί ὑπογράφονται.

 Μεθ’ ὅ ἐλύθη ἡ Συνεδρίασις περί ὥραν 8ην μ.μ.

    Ὁ                                                  Τά

Πρόεδρος                                        μέλη

Μουσική βραδιά

    Η πρώτη μουσική φετινή εκδήλωση γίνεται φέτος στο θεατράκι του χωριού. Το θεατράκι αποκτά σιγά σιγά ζωή. Οι κερκίδες αναμένεται να γεμίσουν από νωρίς. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει αγαπημένα παραδοσιακά τραγούδια, αλλά και έντεχνες μελωδίες που όλοι έχουμε σιγοτραγουδήσει σε παρέες. Θα είναι μια βραδιά γεμάτη μουσική και παράδοση. Η μουσική αυτή γιορτή θα σημάνει την επίσημη έναρξη των πολιτιστικών εκδηλώσεων του χωριού.
   Μετά και την ολοκλήρωση των πανελληνίων εξετάσεων των παιδιών μας, το καλοκαίρι ξεκινά με την καλύτερη δυνατή διάθεση και πολλή μουσική!

Ο πεύκος στη πλατεία

 

 Το πεύκο της πλατείας μας είναι ζωντανή ιστορία. Στέκει εκεί αγέρωχο για δεκαετίες, έχοντας «αγκαλιάσει» γενιές συγχωριανών μας. Κάτω από τη σκιά του παίχτηκαν τα πρώτα παιδικά μας παιχνίδια, ανταλλάχθηκαν τοπικές ιστορίες και γιορτάστηκαν χαρές και πανηγύρια. Σήμερα, η εικόνα του να ξεραίνεται προκαλεί θλίψη σε όλους.

  Η κατάσταση αυτή δεν πρέπει να θεωρηθεί μη αναστρέψιμη ούτε να οδηγήσει σε βιαστικές κοπές χωρίς προηγούμενη επιστημονική αξιολόγηση. Απευθύνουμε επείγουσα έκκληση προς την τοπική αυτοδιοίκηση, το Δασαρχείο και ειδικούς γεωπόνους:

1. Να γίνει άμεση αυτοψία και φυτοϋγειονομικός έλεγχος από ειδικούς για να εντοπιστεί η αιτία (π.χ. προσβολή από το έντομο Tomicus ή τον μύκητα Seiridium, έλλειψη νερού).

2. Να εφαρμοστεί θεραπευτικό πρωτόκολλο (στοχευμένο κλάδεμα, καταπολέμηση εχθρών ή ειδική λίπανση).

3. Να υπάρξει συστηματική περιποίηση, ώστε να ανακτήσει το δέντρο-σύμβολο τη ζωτικότητά του και να παραμείνει το στολίδι του χωριού μας.

Κάθε μέρα που περνά είναι κρίσιμη. Καλούμε τους αρμόδιους να δράσουν άμεσα, αποδεικνύοντας εμπράκτως τον σεβασμό στην πολιτιστική και φυσική μας κληρονομιά. Ας ενώσουμε τις δυνάμεις μας για να σώσουμε το πεύκο μας!

Εκδήλωση Κορινθιακού Εργαστηρίου Ιστορίας

   Ο συγχωριανός  μας, Μιχάλης Κορδώσης, Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, τιμάται στις 22 Μαΐου, για το ερευνητικό του έργο και την καταγραφή του, σε εκδήλωση που διοργανώνει το Κορινθιακό Εργαστήριο Ιστορίας, στο Εμπορικό Επιμελητήριο Κορίνθου.
    Είμαστε υπερήφανοι για το έργο του συγχωριανού μας και είμαστε σίγουροι ότι, όσοι παρευρεθούν θα βιώσουν μια ξεχωριστή βραδιά, πλουτίζοντας τις γνώσεις τους.

Τ΄ Άϊ Γιαννιού 2026

   Η εορτή του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου γιορτάστηκε και φέτος στο χωριό μας που πανηγυρίζει, με τη συμμετοχή των κατοίκων και ιδιαίτερη θρησκευτική κατάνυξη. Από το βράδυ της παραμονής, οι συγχωριανοί μας χωριανοί αλλά και επισκέπτες, συγκεντρώθηκαν στον ναό του νεκρο-ταφείου για την ακολουθία και το προσκύνημα της  εικόνας του Αγίου.

Φέτος και για πρώτη φορά στην ιστορία της εορτής δεν έγινε η λιτανεία της εικόνας στους δρόμους του χωριού.

    Ανήμερα της γιορτής τελέστηκε η Θεία Λειτουργία παρουσία πλήθους πιστών. Ο ναός γέμισε από κατοίκους του χωριού  και τους  επισκέπτες που ήρθαν να προσκυνήσουν και να συμμετάσχουν στη γιορτή. Η μέρα κύλησε σε κλίμα ευλάβειας και συνάντησης, δίνοντας την ευκαιρία στους ανθρώπους να βρεθούν μαζί, να ανταλλάξουν ευχές και να τιμήσουν τον Άγιο του χωριού.

    Το site Korinthostv μετέδωσε και φέτος ζωντανά τον Μέγα Εσπερινό την παραμονή της εορτής ενώ παράλληλα ανάρτησε και πλήθος φωτογραφιών.

    Το βράδυ ακολούθησε το παραδοσιακό γλέντι που  φέτος οροθετήθηκε εκτός του χωριού στο χώρο του συνεταιρισμού. Τέτοιες γιορτές αποτελούν σημαντικό μέρος της ζωής της τοπικής κοινωνίας, καθώς φέρνουν κοντά τους κατοίκους και κρατούν ζωντανά τα έθιμα και τις παραδόσεις του τόπου.

Μετεωρολογικός Σταθμός

 

Αγαπητοί φίλοι,

Με χαρά σας παρουσιάζουμε έναν νέο διαδικτυακό τόπο με επίκαιρες μετεωρολογικές πληροφορίες.  Ο Μετεωρολογικός σταθμός είναι εγκατεστημένος στο χωριό μας και παρέχει αξιόπιστα δεδομένα για την Κλένια και την ευρύτερη περιοχή της Τενέας.

Επισκεφθείτε τον και ενημερωθείτε άμεσα για τον καιρό, στη διεύθυνση:

klenia-meteo.blogspot.com

Μια διαφορετική Μ. Παρασκευή: Όταν ο Επιτάφιος έγινε το απόγευμα

    Η Μεγάλη Παρασκευή είναι η πιο πένθιμη ημέρα της Χριστιανοσύνης, συμβολίζοντας την κορύφωση του Θείου Δράματος με τη Σταύρωση, τον θάνατο και την ταφή του Ιησού Χριστού. Είναι ημέρα απόλυτης νηστείας και περισυλλογής, αφιερωμένη στα Πάθη που υπέστη ο Χριστός για τη σωτηρία των ανθρώπων. Το  αποκορύφωμα της ημέρας είναι η περιφορά του Επιταφίου. Ειδικά στα χωριά  ο στολισμός του επιταφίου και η περιφορά του έχει ιδιαίτερη σημασία και συμβολισμό.
   Ωστόσο φέτος στο χωριό μας, η παράδοση ήρθε αντιμέτωπη με την ανθρώπινη αδυναμία. Ο δικός μας εφημέριος αρρώστησε ξαφνικά, με αποτέλεσμα το ωρολόγιο πρόγραμμα των ακολουθιών της Μεγάλης Εβδομάδος να αλλάξει.

   Η λύση ήρθε από το διπλανό χωριό, που ο εφημέριος ανταποκρίθηκε στο κάλεσμα και έφτασε στην Κλένια  για να μην αφήσει το χωριό αλειτούργητο την Μεγάλη Εβδομάδα και τη μεγαλύτερη ώρα της Ορθοδοξίας. Όμως  κι εκείνος είχε δεσμεύσεις  έπρεπε να προλάβει να επιστρέψει στον δικό του εσπερινό. Έτσι, για πρώτη φορά στην ιστορία του χωριού, η ακολουθία του Επιταφίου δεν έγινε το βράδυ, αλλά νωρίς το απόγευμα της Μ. Παρασκευής.

Ο ήλιος ήταν ακόμα ψηλά όταν οι καμπάνες χτύπησαν πένθιμα, καλώντας τους κατοίκους για την ακολουθία του Επιταφίου. Στην αρχή επικράτησε μια σύγχυση. «Επιτάφιος με το φως; Πρωτόγνωρο πράγμα», ψιθύριζαν οι συγχωριανοί μας «δεν θυμόμαστε άλλη φορά τέτοιο πράγμα». Κι όμως, ο παπάς  με το πετραχήλι του ξεκίνησε μπροστά στον στολισμένο επιτάφιο και άρχισε το «Η ζωή εν τάφω...». Μετά τα «εγκώμια» ακολούθησε και η περιφορά του επιταφίου στο χωριό αν και το φως των αναμμένων κεριών, δεν μπορούσε να ανταγωνισθεί το φως της ημέρας.

   Η απογευματινή  αυτή ώρα έδωσε στην ακολουθία μια άλλη χροιά. Οι σταυροί και τα άνθη πάνω στον Επιτάφιο φαίνονταν μέσα στο ηλιοβασίλεμα με ένα διαφορετικό, πιο γήινο τρόπο ενώ στα πρόσωπα υπήρχε μια νοσταλγία για την κανονικότητα που έλειπε.

   Παρότι η παράδοση λέει ότι ο Επιτάφιος θέλει το σκοτάδι για να συμβολίσει τη νύχτα του τάφου, φέτος αποδείχθηκε πως το θείο μήνυμα δεν εξαρτάται από την ώρα. Ακόμα κι αν τούτο το απόγευμα που η περιφορά έγινε κάτω από τον γαλάζιο ουρανό, η ουσία έμεινε ίδια. Η ταπείνωση, η αγάπη, η ελπίδα της ειρήνης, η ανθρώπινη αλληλεγγύη. Ο ιερέας του διπλανού χωριού ήρθε και μας θύμισε ότι Εκκλησία δεν είναι μόνο τα έθιμα και οι ώρες, αλλά η παρουσία και η ευχή. Κι έτσι, φέτος, το χωριό μας κράτησε τον Επιτάφιο πιο νωρίς, αλλά τον κράτησε για πάντα στην καρδιά του.

 

Χρόνια Πολλά, Καλή Ανάσταση. Καλό Πάσχα και του χρόνου θα επανέλθουμε στον παραδοσιακό εορτασμό

25η Μαρτίου 2026

   Όπως κάθε χρόνο εορτάσθηκε και φέτος ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου και η Εθνική Επέτειος της 25ης Μαρτίου στο χωριό μας.
   Το πρωί ετελέσθη η Πανηγυρική Θεία Λειτουργία και η Δοξολογία στο Ναό της Παναγίας, παρουσία των κατοίκων και των τοπικών αρχών. Ακολούθησαν εκδηλώσεις για την Εθνική Επέτειο και κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο Ηρώων. Οι εκδηλώσεις ολοκληρώθηκαν με την καθιερωμένη παρέλαση των μαθητών, οι οποίοι καταχειροκροτήθηκαν από τον κόσμο.
Το χωριό μας τίμησε για ακόμη μία χρονιά με σεβασμό και αξιοπρέπεια τη διπλή αυτή γιορτή της Ορθοδοξίας και του Έθνους.
   Το ειδησεογραφικό korinthostv.gr ανήρτησε τις εκδηλώσεις στον ιστότοπο https://korinthostv.gr δείχνοντας έτσι για μια ακόμη φορά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το χωριό μας.
Παραθέτουμε μερικά στιγμιότυπα :

Οι καιροί αλλάζουν - Ντιβεκισμός

    Έρευνα : Γιώργος Δελής

Βεβαίως οι καιροί αλλάζουν. Πότε γρήγορα πότε αργά. Όλοι καλούμεθα να προσαρμοστούμε. Να μάθουμε αλλά και να ξεμάθουμε. Οι καιροί αλλάζουν και μαζί τους αλλάζουμε κι εμείς. Άλλοτε από επιλογή, άλλοτε από ανάγκη. 

  Αλλάζουν και οι αξίες και οι αντιλήψεις μας για πολλά πράγματα. Ας πάμε λίγο στο μικρόκοσμο του χωριού μας για να δούμε κάτι ενδιαφέρον κατά την άποψίν μας γύρω από τις αλλαγές. Δεν υπάρχουν  αιγοπρόβατα ή αν υπάρχουν είναι πολύ λίγα σε σύγκριση με το παρελθόν και φυσικά μέσα στο χωριό είναι οικόσιτα και δεν περιφέρονται στους δρόμους. Το επάγγελμα του αγροφύλακα δεν υπάρχει εδώ και πολλά χρόνια. Ο Πρόεδρος του χωριού και το Κοινοτικό Συμβούλιο έχει ελάχιστες εξουσίες γιατί όλα εκπορεύονται και αποφασίζονται από τον Δήμο. Με το πέρασμα των χρόνων όλα αλλάζουν.
  Δείτε όμως τι συνέβαινε  και τις δυσάρεστες αποφάσεις, που έπαιρνε η Κοινότητα, πριν έναν αιώνα ακριβώς 9-3-1926. Σήμερα ούτε κατά διάνοια θα μπορούσαν να ληφθούν τέτοιες αποφάσεις.

Οι καιροί άλλαξαν…
Φωτοαντίγραφα από το Βιβλίο Πρακτικών Κοινότητος Κλένιας; (Γενικά Αρχεία του Κράτους, Τμήμα ΓΑΚ Κορινθίας)

                                                     Πραξις 169        

Το κοιντ. Συμβουλ τῆς κοιντ. κλενιας συγκήμενον ἐκ τῶν

κατωθι ἀναφερομενων αὐτοῦ μελῶν συνελθών σήμερον

την 9 Μαρτίου 1926 ἡμέραν τετάρτην  κ’ 6 μ.μ. ἐν

τῷ ἐνταῦθα κοιντ καταστηματι κ΄ ὑπό την προε-

δριαν  τοῦ κ Προεδρου Θ Γ Δημα  συνεπεία τῆς ὑπ’

ἀριθ’192 προσκλησεως του κοινοποιηθείσης νομίμως

κ΄ ἐμπροθέσμως εἰς ἕνα ἕκαστον τῶν κ. Συμβουλων

προς συζήτησιν κ΄ ἐπιψηφισην τοῦ ἐξῆς θεματος

Α   Λόγω ὅτι πολλοί ἐκ τῶν κατοίκων πιγένοντας κ΄ἐπι

στρέφοντας  ἐκ τῶν διαφόρων ἐργασιῶν των ἀφίνουν τάς

εἰκόσήτα Αιγας κ’προβάτους να εἰσερχωνται  ἐκα

τερωθεν τῶν εσπαρμένων ἀγρῶν καί προξενοῦν

Σημαντικάς Ζιμίας

                      Το Σωμα συσκεφθεν

                       Ἀποφαίνεται

Ἐγκρίνει κ΄ψηφίζει ὅτι ἐάν τα οἰκοσητα Αἰγο

προβατα δεν ὀδηγοῦνται διά σχοινίου ἥ ἀλύσεως

παρά τοῦ Κυρίου των να Ντιβεκίζονται παρά τῶν

ἀγροφυλάκων.

                               ενετο αναγνωσθεῖσα ὑπογραφεται

ὁ Προεδρος                                                        Τα Μέλη

                                    

Αποκριές 2026

 Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος η Κλένια ετοιμάζεται για να εορτάσει και να διασκεδάσει τις αποκριές . Την προσεχή Κυριακή 22 Φεβρουαρίου στις 15:00 το μεσημέρι , θα γίνει η έναρξη των καρναβαλικών εκδηλώσεων. 
  Οι διοργανωτές, όπως μας ενημερώνει και η αφίσα, έχουν φροντίσει ώστε η ημέρα να είναι γεμάτη από μουσική και χορό. Και όπως πάντα η φιλοξενία των Κλενιατών έχει τον πρώτο λόγο με προσφορά δωρεάν κρασιού και παραδοσιακών εδεσμάτων σε όλους τους παρευρισκόμενους.

  Το Κλενιάτικο Καρναβάλι ιστορικά αποτελεί ένα σταθερό σημείο αναφοράς για την ευρύτερη περιοχή, αναδεικνύοντας τη σημασία της διατήρησης των εθίμων και της ενίσχυσης της κοινωνικής συνοχής.

  Σε παλαιότερες αναρτήσεις μας έχουμε αναδείξει την ιστορία και καταγράψει στιγμές από τα σατιρικά δρώμενα της Κλένιας.

 http://klenia-gr.blogspot.com/2017/02/blog-post_25.html

 http://klenia-gr.blogspot.com/2018/02/k-k-1975.html

 http://klenia-gr.blogspot.com/2022/03/blog-post.html

 

Κλενιάτικες ιστορίες : Στο χωριό μας φτιάχνουν τα κόλλυβα

Γράφουν οι: Γ & Τ.Δελής

 Δεκαετία του 50. Δεκέμβρης μήνας.
 Τα Χριστούγεννα  κοντοζύγωναν. Ο μπάρμπα-Αριστείδης ο Δήμας, ξύπνησε πριν λαλήσει ο πρώτος κόκορας. Το σκοτάδι ήταν ακόμα πηχτό κι έξω φυσούσε βοριάς που σου ’κοβε την ανάσα. Η σκεπή έτριζε, τα παραθυρόφυλλα χτυπούσαν κι ο αγέρας σφύριζε σαν αγριεμένο φίδι. Ο μπάρμπα-Αριστείδης γύρισε πλευρό, τράβηξε την κουβέρτα  λίγο πιο ψηλά και αναστέναξε βαριά.

   «Τι χειμώνας είν’ τούτος, Παναγία μου…» μουρμούρισε.
Μα όσο κι αν το ’θελε, ύπνος δεν τον ξανάπαιρνε. Οι ελιές τον περίμεναν. Χρόνια ολόκληρα έτσι έκανε. Ούτε κρύα, ούτε βροχές, ούτε χιόνια τον κράτησαν ποτέ μέσα.
   «Σήκω, Αριστείδη», μουρμούρισε στον εαυτό του. «Οι ελιές δεν περιμένουν».

 Δίπλα του η “γριά του” η Τασιά σκεπτόταν και αυτή το διαβολε-μένο κρύο ανήσυχη. Ήταν μέρες τώρα που ένας πόνος στην μέση την ταλαιπωρούσε και δεν τον βοήθαγε στο μάζεμα των ελιών για να μην επιδεινωθεί. Στενοχωριόταν, που δεν μπορούσε να τον βοηθήσει γιατί τον αγάπαγε και μια ζωή σε όλες τις δουλειές  πήγαιναν μαζί.

   «Ντύσου καλά» του μουρμούρισε. «Έρχονται γιορτές και δεν είμαστε για αρρώστιες».

 Ο μπάρμπα-Αριστείδης ήταν άνθρωπος που άμα έβαζε κάτι στο κεφάλι του θα τόκανε. Είχε “Δημέικο” κεφάλι.  Ούτε χιόνι ούτε βροχή τον γυρνούσε πίσω. Είχε βάλει σκοπό να μαζέψει τις ελιές από το χωράφι στις “Πλατάνες”, εκεί στο ρέμα, που ήταν απόσκιο και το φως έπιανε λίγο αργά, γιατί το βουνό έκρυβε τον ήλιο το μισό πρωινό. «Αν τις αφήσω κι άλλο, θα τις χτυπήσει ο παγετός και θα πάνε στράφι», σκεφτόταν, και το λάδι ήταν απαραίτητο για τον βιοπορισμό τους.

   Σηκώθηκε, φόρεσε δυό πουλόβερ, το παλιό του σακάκι  και τέλος από πάνω την κάπα, τριμμένη και ξεβαμμένη απ’ τον καιρό, που μύριζε καπνό και υγρασία. Τα χέρια του έτρεμαν καθώς έδενε τα κορδόνια σε κάτι παλιαρβύλες. Δεν ήξερε αν έτρεμε από το κρύο ή από τα χρόνια. Πήρε τα ταγάρι με το ψωμί τυρί και ελιές ,που του ετοίμασε η γυναίκα του, έβαλε την τραγιάσκα και άνοιξε την πόρτα.

   Ο παγωμένος αέρας τον χτύπησε καταπρόσωπο, σαν χαστούκι. Η ανάσα του έγινε άσπρο σύννεφο, και τα μουστάκια του σχεδόν πάγωσαν .«Ωχ, Παναγιά μου…» είπε και σταυροκοπήθηκε.

   Είχε κανονίσει να πάει με τρείς γειτόνισσες. Η μία ήταν η Βασίλω του Χρύσανθου, η άλλη ήταν η Τασιά του Κελέση και η τρίτη η Σοφιά του Τσεκούρα .Οι δυό προσφυγοπούλες είχαν έρθει μετά την μικρασιατική καταστροφή και είχαν ενσωματωθεί στο χωριό. Γυναίκες σβέλτες, με χέρια που δεν φοβούνταν τη δουλειά . Οι χωριανοί τις αγαπούσαν. Όταν υπήρχε δουλειά έτρεχαν  και έβγαζαν μεροκάματο. Ο καιρός όμως ήταν άγριος και από τη προηγουμένη η Σοφιά  του είχε πει όταν τις κάλεσε «εγώ, Αριστείδη, δουλειά θέλω, αλλά έχω και τα κοκαλάκια μου». Τις είχε πείσει όμως με το καλό: «Θα πάμε, θα τις τελειώσουμε σε δυο-τρεις ώρες, θα σας κεράσω κι ένα κρασάκι μετά, να ζεσταθούμε. Και θα πάρετε κι από ένα μπουκαλάκι λάδι έχτρα,  έτσι, για τον κόπο σας».

   Πέρασε δίπλα στον αχούρι. Έλυσε και σαμάρωσε τα δυο μουλάρια, την “Μούλα” και τον “Κοκκίνη” . Φόρτωσε τα στρωσίδια ,τις σκάλες τα σακιά και τις τέμπλες και βγήκε στον δρόμο.

Εκεί τον περίμεναν οι δυο γειτόνισσες, η Βασίλω και η Τασιά,. Κουκουλωμένες με μάλλινα, μαντήλια δεμένα σφιχτά στο κεφάλι με τα χέρια χωμένα βαθιά στις τσέπες. Ήτανε  σαν σκιές και έμοιαζαν σαν να ’χαν βγει από παλιό χειμωνιάτικο παραμύθι.

   «Καλημέρα, μπάρμπα-Αριστείδη», είπε η Βασίλω, και τα δόντια της χτυπούσαν.

   «Καλημέρα να ’ναι», απάντησε εκείνος. «Με τέτοιο κρύο, μόνο καλημέρα δεν το λες . Ούτε λύκος δε βγαίνει».

   Πιο κάτω στη γωνία του δρόμου, έξω από το σπίτι της τους περίμενε Η Σοφιά φορώντας ένα  σκουφί ως τα φρύδια και ένα κασκόλ που το είχε κάνει κόμπο μπροστά στο στόμα.

    «Να σ’ πω, εγώ θα ’ρθω, αλλά αν κάνει πολλή παγωνιά, θα στα σούρω. Να το ξέρεις».

   «Να με βρίσεις, πες ότι θες. Αρκεί να τις μαζέψουμε», είπε ο μπάρμπα-Αριστείδης, και γέλασε με εκείνο το γέλιο το βαθύ, το χωριάτικο.

   Πήραν τον δρόμο για τις “Πλατάνες”. Ο αέρας είχε καλμάρει λίγο και μια αισιοδοξία υπήρχε. Ο δρόμος γλιστρούσε, το χώμα ήταν παγωμένο κι ο πάγος στα χωράφια στραφτάλιζε. Περπατούσαν σιγά-σιγά, προσεχτικά, κι ανάμεσα στις ανάσες τους κουβέντιαζαν αναμνήσεις από παλιά.

   «Θυμάσαι, Αριστείδη, τότε που μαζεύαμε με χιόνι ως το γόνυ;» είπε η Τασιά.

   «Θυμάμαι… μα τότε ήμασταν αλλιώς. Τα κόκαλα δε φώναζαν τόσο», απάντησε γελώντας πικρά.

   Όσο κατέβαιναν προς την ρεματιά , ο αέρας δυνάμωνε. Έμπαινε από τα μανίκια, από τον λαιμό, από παντού. Ένα κρύο ξερό, που δεν σε τσιμπάει μόνο στο δέρμα, αλλά μπαίνει βαθιά και κάθεται. Τα δέντρα γύρω ήταν γυμνά, κι οι κορφές των βουνών είχαν ένα άσπρο χνούδι, σαν να τις είχε πασπαλίσει κάποιος αλεύρι.

   Φτάσανε στο χωράφι. Οι ελιές, φορτωμένες καρπό, είχαν εκείνο το σκούρο γυάλισμα που δείχνει πως είναι έτοιμες για μάζεμα. Έστεκαν σκυθρωπές, με τα φύλλα παγωμένα και τα κλαδιά βαριά.Άπλωσαν με δυσκολία τα πανιά πρώτα στην  μεγάλη ελιά. Δεν ίσιωναν εύκολα, γιατί ήταν σκληρά απ’ την παγωνιά. Τα δάχτυλα δεν υπάκουαν.

Ο μπάρμπα-Αριστείδης πήρε τη σκάλα και στάθηκε από κάτω. Την κοίταξε για λίγο.

   «Πάμε», είπε αποφασιστικά και ανέβηκε στη σκάλα, αλλά μόλις άγγιξε τα κλαδιά, ένιωσε τον πάγο να του διαπερνά τα κόκαλα. Οι ελιές ήταν παγωμένες, σκληρές σαν πέτρα.

  «Δεν θυμάμαι τέτοιο κρύο», είπε η Τασιά, φυσώντας στις παλάμες της.

   «Ούτε εγώ», απάντησε ο μπάρμπα-Αριστείδης, κι ας ήξερε πως είχε ζήσει πολλούς χειμώνες. «Αλλά κάθε χρόνο λέμε το ίδιο. Περάσαν, χρόνος και κόμπος».

   Μα μόλις άρχισε να ραβδίζει, κατάλαβε πως τα πράγματα ήταν δύσκολα. Οι ελιές έπεφταν βαριές, παγωμένες, κι ο ήχος τους στα πανιά ήταν ξερός, άχαρος. Στην αρχή, η κίνηση τους ζέστανε λίγο. Η ανάσα τους έβγαινε άσπρη, σαν καπνός, και οι ώμοι τους δούλευαν με ρυθμό. Όμως το καταχείμωνο είχε άλλα σχέδια. Ο ήλιος δεν έλεγε να φανεί από το βουνό. Μετά την πρώτη ώρα, ο χειμώνας άρχισε να δείχνει το πραγματικό του πρόσωπο. Ο βοριάς δυνάμωσε , κόβοντας σαν ξυράφι κάθε εκτεθειμένο δέρμα. Τα χέρια τους κοκκίνιζαν και πονούσαν . Τα δάχτυλα μέσα από τα παλιά μάλλινα  γάντια μούδιαζαν.Άρχισαν να νιώθουν  το κρύο να διαπερνά τα κόκκαλα  βαθιά . Οι κρόταφοι του Αριστείδη πονούσαν σαν να τους έσφιγγε μέγγενη. Το σώμα του, που είχε περάσει πολλά, του έστελνε κι εκείνο μηνύματα. Το γόνατο τον σούβλιζε, ο λαιμός σφιγγόταν, κι η ανάσα έβγαινε βαριά.

Η Βασίλω σταμάτησε πρώτη.

   «Δεν τις νιώθω πια τις παλάμες μου», είπε γελώντας νευρικά.

Η Σοφιά έσκυψε και αυτή και φύσηξε στις παλάμες της.

   «Ούτε εγώ. Λες κι είναι ξένα».

Κι η Τασιά σταμάτησε ξαφνικά, έβαλε τα χέρια στη μέση και έκανε μια γκριμάτσα. 

   «Αριστείδη… δεν νιώθω τη μύτη μου. Σαν να την έχω αφήσει στο σπίτι,  να τα παρατήσουμε. Οι ελιές θα είναι εδώ κι αύριο. Εμείς όμως;»

   Ο μπάρμπα-Αριστείδης κατέβηκε από τη σκάλα αργά και στάθηκε ακίνητος. Η ανάσα του έβγαινε βαριά. Κοίταξε γύρω του τα λιόδενδρα, τη γη που δούλευε μια ζωή. Θυμήθηκε τον πατέρα του, τον παππού του, όλους όσους δούλεψαν αυτή τη γη και για πρώτη φορά ένιωσε πως ίσως δεν είχε πια τη δύναμη να τα βάζει με τέτοια κρύα. Ένας άλλος άνθρωπος, πριν από τριάντα χρόνια, θα είχε μείνει. Θα είχε δουλέψει μέχρι νύχτα, μέχρι να τελειώσει. Αλλά αυτός ο άνθρωπος δεν υπήρχε πια. Ο χειμώνας αυτός δεν ήταν σαν τους άλλους.

   «Δεν πάει άλλο», είπε τελικά. «Σήμερα θα τα παρατήσουμε. Μαζέφτε τα τον σταυρό σας» βλαστήμησε. «Στο χωριό μας φτιάχνουν τα κόλλυβα!!!».

   Καμιά δεν αντέδρασε. Σαν να περίμεναν τα λόγια του. Μάζεψαν τα πανιά όπως-όπως ,φόρτωσαν τα μουλάρια και πήραν τον δρόμο της επιστροφής. Το κρύο ήταν ίδιο, μα οι κουβέντες τους ζέσταιναν λιγάκι την καρδιά.

  Όταν έφτασαν στο χωριό και τακτοποίησαν τα πράγματα ο μπάρμπα-Αριστείδης τις κάλεσε.

  «Ελάτε μέσα για καφέ. Να ξεπαγώσουμε. Να ζεσταθούμε λίγο».

Το τζάκι ήταν αναμμένο. Η ζεστασιά με τη μυρωδιά του ξύλου ήταν απλωμένη στο δωμάτιο. Η γιαγιά Τασιά  έβαλε το μπρίκι και το σπίτι μοσχοβόλησε καφέ. Κάθισαν γύρω απ’ το τραπέζι, τρίβοντας τα χέρια τους. «Βάλε και λίγο κονιάκ μέσα να συνέλθουμε» την παρότρυνε ο Αριστείδης. Έξω ο χειμώνας λυσσομανούσε, μα μέσα υπήρχε ζεστασιά, γέλια και παλιές ιστορίες.

   «Λοιπόν», του είπε η γυναίκα του η Τασιά αστειευόμενη, «την άλλη φορά να πας νωρίς τον Οχτώβρη να τις μαζεύεις με κοντομάνικο».

   «Οχτώβρη δεν γίνεται», απάντησε ο μπάρμπα-Αριστείδης. «Αλλά… θα περιμένουμε να βγει ήλιος, θα “πάρει” και το χώμα».

Η Σοφιά σήκωσε το ποτήρι της. 

 «Να σου πω κάτι, Αριστείδη; Καλά κάναμε και τα παρατήσαμε. Η δουλειά δεν φεύγει. Εμείς να μην φύγουμε»  

   Ο μπάρμπα-Αριστείδης χαμογέλασε. Δεν του άρεσε να παραδέχεται ήττες, μα εκείνη τη στιγμή ένιωθε κάτι περίεργο, δεν ήταν ήττα. Ήταν σοφία. Σαν να του είπε ο χειμώνας «όλα έχουν τον καιρό τους». «Παλιά» είπε σιγά, «ο καταχείμωνας ήταν το ίδιο. Εμείς αλλάξαμε. Κι αυτό δεν είναι ντροπή. Η ντροπή είναι να μην το βλέπεις» Κοίταξε από το παράθυρο. Ο ουρανός είχε ανοίξει λίγο, και μια αχτίδα ήλιου έπεφτε πάνω στις σκεπές. 

   «Ταχιά ή μεθαύριο», είπε ήρεμα, «θα ξαναπάω, με ήλιο. Κι αν θέλετε, ελάτε. Αν όχι… θα τις πάρω εγώ με την ησυχία μου. Έχω καιρό».

   «Μπάρμπα Αριστείδη, μην στενοχωριέσαι»  απάντησε η Βασίλω «Εμείς θα σ’ κάνουμε παρέα. Μόλις φτιάξει ο καιρός θα μαζέψουμε τις ελιές στο άψε σβήσε!»

   Ο μπάρμπα-Αριστείδης χαμογέλασε. Οι ελιές θα περίμεναν. Άλλωστε, κάποιες φορές, πιο σημαντικό απ’ τη δουλειά είναι να ξέρεις πότε να κάνεις πίσω — και με ποιους να ζεσταίνεις την καρδιά σου.

Τον πυρήνα της ιστορίας μας τον διηγήθηκε η κόρη του Αγγελική Δ. Τσάκωνα. Για την ιστορία ο Αριστείδης Δήμας (1898-1994) ήτανε παππούς μας από την μητέρα μας Αικατερίνης  Δελή (αδελφή της Αγγελικής).

 

Διαχρονική καταπολέμηση του δάκου της ελιάς

  Έρευνα : Γιώργος Δελής

   Ο δάκος της ελιάς (Bactrocera oleae) αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εχθρούς της ελαιοκαλλιέργειας στη Μεσόγειο. Από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα, η μάχη του ανθρώπου για την προστασία της ελιάς από τον δάκο είναι συνεχής, πολυδιάστατη και χαρακτηριστική της αλληλεπίδρασης ανθρώπου και φύσης.

   Παλιά από ότι διαβάζουμε η αντιμετώπιση ήταν κυρίως προληπτική, βασισμένη στην εμπειρία και την παρατήρηση. Χρησιμοποιούσαν παραδοσιακές μεθόδους όπως το κάπνισμα, ο ραντισμός με αφέψημα βοτάνων ή στάχτη, και η έγκαιρη συγκομιδή για να περιορίσουν τις ζημιές.

   Στον 20ο αιώνα, με την πρόοδο της γεωπονικής επιστήμης, για την καταπολέμηση του δάκου αναπτύχθηκαν πολλά εντομοκτόνα, που παρείχαν αποτελεσματική προστασία στις ελιές, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, εφαρμόζοντας εκτεταμένους και μαζικούς ψεκασμούς.

   Ωστόσο, η συνεχής χρήση χημικών σκευασμάτων έφερε σημαντικά προβλήματα. Ανάπτυξη ανθεκτικότητας από τον δάκο, ρύπανση του περιβάλλοντος και υπολείμματα στο λάδι. Η ανάγκη για πιο ήπιες και αειφορικές μεθόδους έγινε σταδιακά επιτακτική.

   Έτσι τις τελευταίες δεκαετίες του 20ού αιώνα και εξής, η επιστημονική κοινότητα στράφηκε σε πιο βιολογικές μεθόδους καταπολέμησης. Αναπτύχθηκαν διάφορες τεχνικές μαζικής παγίδευσης, στοχευμένοι ψεκασμοί με χρήση ήπιων εντομοκτόνων και βιολογικών σκευασμάτων. Στόχος είναι η μείωση των ζημιών με σεβασμό στο περιβάλλον και την υγεία του καταναλωτή.

Η αγροτική καινοτομία συνδυάζεται με την επιστροφή στις ρίζες. Όλο και περισσότεροι παραγωγοί στρέφονται στην βιολογική καλλιέργεια, αξιοποιώντας φυσικά σκευάσματα και οικολογικές τεχνικές.

   Η μάχη με τον δάκο της ελιάς δεν είναι ποτέ οριστικά κερδισμένη. Είναι ένας αγώνας διαχρονικός. Σταδιακά κερδίζονται μικρές μάχες αλλά ο πόλεμος για να κερδισθεί φαίνεται ότι θέλει πολύ καιρό ακόμη. Αυτό μας δείχνουν δύο αποφάσεις της Κοινότητας επί δύο συνεχόμενες χρονιές για την καταπολέμηση του δάκου πριν 85 χρόνια. Η μία απόφαση παρατηρούμε ότι ελήφθη μετά από διαταγή του Νομάρχη και κατά τον μήνα Φεβρουάριο, όταν έληγε η ελαιοκομική περίοδος, όποτε υποθέτουμε ότι έπαιρναν μέτρα για την επόμενη χρονιά, ενώ και την επόμενη χρονιά λαμβάνεται τον μήνα Μάρτιο. Η δεύτερη απόφαση το 1941 (εν καιρώ πολέμου) έχει ενδιαφέρον γιατί αναφέρει κατά προσέγγιση τον αριθμό των ελαιόδεντρων του χωριού (5.000) αλλά και την  εκτιμώμενη  

παραγωγή λαδιού (70.000 οκάδες). Σήμερα η παραγωγή ελαιόλαδου του χωριού, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Συνεταιρισμού είναι δεκαπλάσια. Εκείνο βέβαια που θα είχε ενδιαφέρον και δεν προκύπτει από τα πρακτικά , είναι ο τρόπος με τον οποίο θα καταπολεμούσαν τον δάκο.

Φωτοαντίγραφα από το Βιβλίο Πρακτικών Κοινότητος Κλένιας; (Γενικά Αρχεία του Κράτους, Τμήμα ΓΑΚ Κορινθίας)

                                      Πρᾶξις 8.

Ἐν Κλεωναῖς σήμερον την 29^ην  τοῦ μηνός Φεβρουαρίου 1940 ἕτους ἡμέραν 
Πέμπτην και ὥραν 7 μ.μ. ἡ Διοικούσα ἐπιτροπή Κλεωνών συνελθούσα συνεπεῖα …

ἀριθ 68 .. προσκλήσεως τοῦ κ. Προέδρου προς συζήτησιν και ἀπόφασιν ἐπἰ τῶν  ἐξῆς θεμάτων. 

1)    1)  Περί καταπολεμήσεως Δάκου

2)   2) ……………………………….

3)    3)………………………………….

…………………………………….

Γενομένης ἀπαρτίας ὁ πρόεδρος ἀνακοινεί  …  ἀνωτέρω θεμα ἥτοι

                  Περί καταπολεμήσεως Δάκου

                                             εἶτα δε ἀναγνώσας την ὑπ’ ἀριθ 6905 τηλ/κήν Δ/γήν κ. Νομάρχου παρακαλεῖ τό Συμβούλιον ὅπως ἀποφανθεῖ.

                   Τό Κοινοτικόν Συμβούλιον

ἀκοῦσαν την εἰσήγησιν τοῦ κ. Προέδρου ἀκούσαντες καί τήν ἀνωτέρω Δ/γήν

                                                                              ἀποφαίνεται

Ὁμοφώνως ὅπως καί ἐδῶ ἐπεκταθεῖ ἡ καταπολέμησης τοῦ Δάκου
καθ’ ὅτι ἐκ τοῦ μικροβίου τούτου γίνεται τεραστία καταστροφή αφ ἑνός μέν είς τήν παραγωγή ἀφ ἑτέρου δέ καί μεγάλως βλάπτει τήν ποιότητα τοῦ ἐλαίου …

 ἐφέτος προβλέπεται έξαιρετικήν εύτυχία καί παρακλοῦμεν τόν κ Νομάρχην 

ὅπως ἐνδιαφερθεῖ προσωπικῶς καί διατάξει ὅτι  δεῖ το ταχύτερον, καί εὐχα-

ρίστως δεχόμεθα τήν επί πλέον φορολογίαν τήν ἐκ τοῦ Νόμου προβλεπομένην.

 

Πραξις 9

……………………………

………………………………..

ἐγένετο ἀπεφασίσθει και ὑπεγράφει παρά πάντων.

 

ὁ Πρόεδρος                                           τά Μέλη

      ἀριθ. Πράξεως 9^η

Πρακτικόν Συνεδριἀσεως Δ.Ε. Κλένιας τῇ 9^η – 3 – 41
Ἀντικείμενον Συζυτήσεως . Περί καταπολεμήσεως τοῦ Δάκου τῆς

ἐπαρχίας Κοριν περιφερείας Κλένιας.

                                              Ἀπόφασις

Ἐν Κλένιᾳ,σήμερον τήν ἑννάτην -3-41. 9-3-41 τοῦ μηνός Μαρτίου
Τοῦ ἔτους 1941 ἡμέραν Κυριακήν και ὥραν 7. Μ.Μ. Συνελθοῦσα ἡ Δ.Ε.

Κλένιας έν τῷ κοινοτικῷ καταστηματι τοῦ κοινοτικοῦ γραφείου Κλένιας

κατόπιν είδικῆς προσκλήσεως, τοῦ κ. προέδρου τῆς κοινότητος είς ἕνα ἕκαστον 

μέλλος αύτής νομμίμου και έμπροθέσμου, άποτελουμένης δέ έκ τῶν  κ.κ.

Θωμά Γ. Δήμα ὡς προέδρου τοῦ Χρίστου Δ. Κορδώση και Θεοφάνου

Χρ. Σιαπκαρᾶ ὡς μελλῶν αὑτής, ἁπάντων παρόντων.

Ἐπειδή τά παρόντα μέλλη άποτελοῦν τήν νόμιμον ἁπαρτίαν, ὁ κ. πρόεδρος προ-

τείνει ὅπως ἐπεκταθῆ ἡ καταπολέμησις τοῦ Δάκου και ἐν τῇ περιφερείᾳ Κλένιας

και ἐπίσυνόλου πέντε χιλιάδων 5000 ἐλαιοδένδρων περίπου μέσης παραγωγῆς

ἑβδομήντα (70000) χιλιάδων ὁκάδων.

                                                  Ἡ Δ.Ε. Συντεταγμένη

                                                    ἀποφαίνεται

Έγκρίνει και ἀποφασίζει την ἐπέκτασιν τῆς καταπολεμήσεως τοῦ Δάκου

και ἐν τῇ περιφερείᾳ Κλένιας και ἐπί συνόλου πέντε χιλιάδων 5000 χιλ ἐλαιο-

δένδρων και περίπου μέσης παραγωγῆς ἑβδομήντα (70000) χιλιάδων

ὁκάδων ἐλαίου.  Ἐφ’ ῲ συννετάγη ἡ παρούσα ἥτις ἀναγνωσθείσα ὑπογράφεται.

     ὁ πρόεδρος                                                                   τά Μέλλη